Thuốc trị viêm xoang và viêm mũi dị ứng hay được sử dụng hiện nay
Thuốc trị viêm xoang hiện nay chủ yếu giúp giảm nhanh các triệu chứng do viêm xoang và viêm mũi dị ứng gây ra. Tuy nhiên, việc sử dụng cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Vậy đâu là những lựa chọn phù hợp hiện nay? Hãy cùng tìm hiểu trong nội dung dưới đây.
1. Các nhóm thuốc điều trị viêm xoang hay được sử dụng hiện nay
Hiện nay, trong điều trị viêm xoang, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng một số nhóm thuốc phù hợp tùy theo tình trạng cụ thể của người bệnh dưới đây:
1.1 Thuốc kháng sinh
Loại thuốc này thường được bác sĩ kê đơn trong trường hợp viêm xoang do vi khuẩn nên thường không hiệu quả với các nguyên nhân như virus hay yếu tố khác.
Thời gian dùng kháng sinh phụ thuộc độ tuổi, mức độ bệnh và đáp ứng điều trị. Ở người lớn, bác sĩ thường cân nhắc dùng kháng sinh trong khoảng 5-7 ngày hoặc 5-10 ngày tùy hướng dẫn và tình trạng bệnh; trẻ em hoặc trường hợp nặng có thể cần thời gian dài hơn.
Người bệnh không nên tự ý dùng kháng sinh. Thuốc kháng sinh chỉ được cân nhắc khi có nghi ngờ hoặc xác định viêm mũi xoang do vi khuẩn, chẳng hạn khi triệu chứng kéo dài không cải thiện, diễn tiến nặng ngay từ đầu hoặc trở nên nặng hơn sau giai đoạn đã thuyên giảm.
1.2 Thuốc giảm đau
Thuốc giảm đau được sử dụng để cải thiện triệu chứng đau và hạ sốt trong viêm xoang cấp. Khi dùng thuốc giảm đau không nên kéo dài quá 10 ngày. Một số thuốc giảm đau phổ biến gồm acetaminophen và ibuprofen. Với những người nhạy cảm với ibuprofen hoặc aspirin, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn.
Không dùng quá liều paracetamol/acetaminophen vì có thể gây hại gan. Các thuốc NSAID như ibuprofen có thể gây kích ứng dạ dày, ảnh hưởng thận hoặc làm tăng nguy cơ tim mạch ở một số đối tượng, nên cần dùng đúng liều và thận trọng ở người có bệnh nền.
1.3 Thuốc chống dị ứng kháng histamin
Trong trường hợp triệu chứng mũi xoang liên quan đến yếu tố dị ứng, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc kháng histamin để kiểm soát hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi và nghẹt mũi như sau:
Các thuốc kháng histamin đường uống thường được sử dụng hiện nay gồm thuốc thế hệ 1 như chlorpheniramine, diphenhydramine dễ gây buồn ngủ, khô miệng, giảm tập trung, thuốc thế hệ 2 như loratadine, cetirizine, fexofenadine thường ít gây buồn ngủ hơn.

Dùng thuốc chống dị ứng kháng histamin giúp giảm triệu chứng viêm xoang
Một số thuốc kháng histamin dùng tại chỗ dạng xịt như olopatadine, azelastine thường được chỉ định để kiểm soát triệu chứng dị ứng. Nhóm thuốc này giúp giảm ngứa mắt, hắt hơi, tiết dịch mũi và góp phần cải thiện tình trạng nghẹt mũi hiệu quả.
1.4 Thuốc thông mũi
Thuốc thông mũi giúp làm giảm tình trạng tắc nghẽn bằng cách giảm sưng niêm mạc, đồng thời hỗ trợ hạn chế lượng dịch nhầy trong xoang, từ đó giúp đường thở thông thoáng hơn.
1.4.1 Thuốc thông mũi đường uống
Một số thuốc thông mũi đường uống có thể giúp giảm nghẹt mũi nhưng cần thận trọng ở người tăng huyết áp, bệnh tim mạch. Khi sử dụng thuốc này không tự ý phối hợp nhiều thuốc, đặc biệt các thuốc cảm/cúm đa thành phần, để tránh quá liều hoặc trùng hoạt chất.
Nếu sử dụng thuốc này liều cao có thể làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ như bồn chồn, khó ngủ hoặc tăng huyết áp. Vì vậy, người dùng nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn.
1.4.2 Thuốc thông mũi tại chỗ dạng xịt
Các thuốc xịt thông mũi chứa hoạt chất như naphazoline hoặc oxymetazoline có tác dụng co mạch, giúp giảm nhanh tình trạng phù nề niêm mạc. Tuy nhiên, Thuốc xịt/nhỏ mũi co mạch chỉ nên dùng tối đa 3 ngày liên tiếp, trừ khi có chỉ định của bác sĩ, vì lạm dụng có thể gây nghẹt mũi hồi ứng và làm triệu chứng trở nên nặng hơn.

Sử dụng thuốc thông mũi tại chỗ dạng xịt giúp giảm triệu chứng viêm xoang
1.5 Thuốc trị viêm xoang chứa corticoid
Dưới đây là một số thuốc điều trị viêm xoang có chứa corticoid hay được sử dụng hiện nay:
– Thuốc xịt mũi chứa corticoid dùng tại chỗ
Việc sử dụng thuốc này có thể giúp giảm tình trạng viêm niêm mạc mũi và giảm tiết dịch, tuy nhiên với dạng xịt, thuốc thường không mang lại hiệu quả tức thì mà cần được dùng đều đặn trong vài tuần để phát huy tác dụng.
Theo khuyến cáo chuyên môn, việc phối hợp rửa mũi với thuốc xịt corticosteroid tại chỗ có thể giúp cải thiện triệu chứng hiệu quả hơn ở nhiều người mắc bệnh lý mũi xoang.
Một số hoạt chất thường dùng gồm fluticasone, flunisolide, triamcinolone, budesonide… Tuy nhiên, khi sử dụng kéo dài, các thuốc này vẫn tiềm ẩn nguy cơ tác dụng không mong muốn, vì vậy cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
– Thuốc trị viêm xoang chứa corticoid dùng toàn thân
Trong những trường hợp viêm mũi xoang nặng, không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định corticoid đường toàn thân.
Việc sử dụng nhóm thuốc này tiềm ẩn nhiều tác dụng không mong muốn như đục thủy tinh thể, tăng đường huyết, tăng huyết áp, rối loạn tâm trạng, loãng xương, kích ứng dạ dày, thay đổi thị lực… do đó cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Một số thuốc trị viêm xoang chứa corticoid hay dùng hiện nay
Lưu ý những nội dung trên chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc tư vấn, chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ. Người bệnh không nên tự ý sử dụng kháng sinh, corticoid toàn thân hoặc các thuốc co mạch trong thời gian dài khi chưa có chỉ định chuyên môn.
Cần thận trọng khi sử dụng thuốc ở trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, cũng như người mắc các bệnh lý như tăng huyết áp, tim mạch, cường giáp, glaucoma, bệnh gan thận, loét dạ dày, hen phế quản hoặc có tiền sử dị ứng với aspirin hay NSAID.
2. Các nhóm thuốc thường dùng trong điều trị viêm mũi dị ứng
Để điều trị viêm mũi dị ứng hiện nay, bác sĩ có thể chỉ định một số nhóm thuốc sau:
2.1 Thuốc kháng histamin
Việc sử dụng thuốc kháng histamin giúp kiểm soát viêm mũi dị ứng thông qua cơ chế ức chế histamin – chất trung gian được giải phóng trong phản ứng dị ứng, từ đó góp phần làm giảm các triệu chứng.
Hiện nay, thuốc kháng histamin được sử dụng dưới nhiều dạng như viên uống hoặc xịt mũi, tùy thuộc vào mức độ triệu chứng bác sĩ sẽ chỉ định thuốc điều trị phù hợp. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi dùng để đảm bảo an toàn và phù hợp.
2.2 Thuốc chống sung huyết
Việc sử dụng thuốc chống sung huyết giúp cải thiện nhanh tình trạng nghẹt mũi và giảm áp lực xoang. Tuy nhiên, nếu dùng kéo dài có thể gây hiện tượng “nghẹt mũi dội ngược”, làm các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn.
2.3 Thuốc xịt mũi chứa corticoid
Thuốc xịt mũi chứa corticoid có tác dụng giảm tình trạng viêm và giảm các triệu chứng viêm mũi dị ứng. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng có thể gặp một số tác dụng không mong muốn như kích ứng niêm mạc mũi, đau đầu, chảy máu cam, loét niêm mạc hoặc nhiễm nấm Candida tại chỗ, do đó cần dùng theo hướng dẫn của bác sĩ.

Thuốc xịt mũi chứa corticoid giúp giảm viêm mũi dị ứng
2.4 Liệu pháp miễn dịch
Liệu pháp miễn dịch có thể được xem xét khi các phương pháp điều trị khác không đạt hiệu quả như mong muốn. Phương pháp này hoạt động bằng cách cho cơ thể tiếp xúc dần với dị nguyên với liều lượng tăng dần, từ đó giúp giảm độ nhạy cảm và hạn chế triệu chứng khi tái tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng.
Trên đây là một số nhóm thuốc thường được sử dụng trong điều trị viêm xoang và viêm mũi dị ứng. Việc lựa chọn thuốc cần dựa trên nguyên nhân, mức độ triệu chứng và chỉ định của bác sĩ. Nếu cần được tư vấn vui lòng liên hệ tổng đài theo số hotline miễn cước 1800 234 558 để được Dược sĩ chuyên môn hỗ trợ.
3. Tài liệu tham khảo
- Sinusitis and its management (2007), pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Allergic rhinitis (2024), pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Allergic rhinitis (2024), medlineplus.gov
- Rhinitis 2020: A practice parameter update (2020), www.aaaai.org
- American Academy of Otolaryngology—Head and Neck Surgery (AAO-HNS), www.nidcd.nih.gov





