Thuốc xịt mũi dùng lâu ngày có hại không? Những điều cần biết

Bạn thường xuyên bị nghẹt mũi và phải dùng thuốc xịt mỗi ngày để dễ thở hơn? Một số thuốc xịt mũi có thể mang lại tác dụng hỗ trợ trong nhiều trường hợp. Tuy nhiên, việc lạm dụng hoặc sử dụng không đúng loại thuốc có thể làm triệu chứng nghiêm trọng hơn và ảnh hưởng đến sức khỏe niêm mạc mũi. Hãy cùng tìm hiểu bài viết sau để được giải đáp chi tiết.

1. Thuốc xịt mũi giúp thông mũi như thế nào?

Các sản phẩm dùng đường mũi gồm thuốc xịt mũi điều trị như thuốc co mạch, corticosteroid, kháng histamin và các dung dịch vệ sinh mũi như nước muối sinh lý hoặc nước biển. Tùy từng nhóm sản phẩm hoặc hoạt chất, cơ chế tác dụng sẽ khác nhau.

Có thể chia thành một số nhóm phổ biến:

Thuốc xịt co mạch (Oxymetazoline, Xylometazoline…): giúp co mạch máu tại niêm mạc mũi, giảm sưng nề và cải thiện nghẹt mũi nhanh sau vài phút.
Thuốc xịt chứa corticosteroid (Fluticasone, Mometasone…): giúp giảm viêm tại chỗ, thường được chỉ định trong viêm mũi dị ứng.
Thuốc xịt kháng histamin: hỗ trợ giảm hắt hơi, ngứa mũi và chảy nước mũi do dị ứng.
Dung dịch vệ sinh mũi chứa nước muối hoặc nước biển: giúp làm sạch dịch tiết, bụi bẩn và hỗ trợ duy trì độ ẩm cho niêm mạc mũi.

Lưu ý: Không phải tất cả các loại thuốc xịt mũi đều có tác dụng thông mũi tức thì. Mỗi nhóm thuốc có chỉ định và thời gian phát huy tác dụng khác nhau.

Thuốc xịt mũi có nhiều nhóm hoạt chất với cơ chế tác dụng khác nhau.

2. Xịt mũi lâu ngày có ảnh hưởng gì?

Nếu sử dụng đúng loại thuốc và đúng hướng dẫn của bác sĩ, nhiều sản phẩm xịt mũi có thể được dùng an toàn. Tuy nhiên, việc tự ý lạm dụng, đặc biệt là thuốc xịt co mạch, có thể gây ra nhiều vấn đề.

2.1 Nghẹt mũi hồi ứng

Đây là tình trạng có thể gặp khi dùng thuốc xịt/nhỏ mũi co mạch liên tục quá 3 ngày hoặc quá thời gian khuyến cáo trên nhãn/đơn thuốc. Khi ngừng thuốc, niêm mạc mũi sưng trở lại khiến người bệnh cảm thấy nghẹt mũi nhiều hơn và phải tiếp tục sử dụng thuốc.

2.2 Tachyphylaxis/giảm đáp ứng

Khi lạm dụng, niêm mạc mũi có thể giảm đáp ứng với thuốc. Người dùng có xu hướng phải xịt nhiều lần hơn hoặc tăng liều để đạt cảm giác thông mũi như ban đầu.

2.3 Kích ứng niêm mạc

Một số người có thể gặp khô mũi, nóng rát, đóng vảy, chảy máu cam hoặc kích ứng tăng lên sau khi xịt. Nếu tình trạng kéo dài hoặc nặng hơn, nên ngừng thuốc và đi khám.

2.4 Tác dụng toàn thân

Mặc dù hiếm gặp, thuốc co mạch vẫn có thể gây:

Tác dụng không mong muốn	Biểu hiện
Tim mạch	Hồi hộp, tim đập nhanh
Thần kinh	Đau đầu, chóng mặt
Huyết áp	Tăng huyết áp ở một số người

Trẻ em, phụ nữ có thai hoặc cho con bú, người có glaucoma/tăng nhãn áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, tăng huyết áp, cường giáp hoặc đang dùng thuốc chống trầm cảm nhóm MAOI/thuốc tim mạch nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng thuốc xịt co mạch.

Tự ý dùng thuốc xịt ở mũi kéo dài có thể làm tăng nguy cơ nghẹt mũi hồi ứng

3.Thuốc xịt mũi có gây teo niêm mạc không?

Đây là thắc mắc của rất nhiều người. Thực tế, không phải mọi loại thuốc xịt mũi đều gây teo niêm mạc.

Thuốc xịt co mạch nếu lạm dụng trong thời gian dài có thể gây khô rát, kích ứng, đóng vảy, chảy máu cam, nghẹt mũi hồi ứng và làm suy giảm chức năng bảo vệ tự nhiên của niêm mạc mũi.
Thuốc xịt chứa corticosteroid khi sử dụng đúng liều theo chỉ định thường không gây teo niêm mạc mũi. Một số người có thể gặp tác dụng phụ như khô mũi hoặc chảy máu cam nhẹ. Khi dùng corticosteroid xịt mũi, nên hướng vòi xịt chếch ra ngoài về phía cánh mũi, tránh xịt thẳng vào vách ngăn. Dùng sai kỹ thuật có thể làm tăng kích ứng hoặc chảy máu cam.

Nếu xuất hiện tình trạng đau rát kéo dài, chảy máu cam nhiều hoặc nghẹt mũi nặng hơn sau khi dùng thuốc, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Dùng thuốc xịt ở mũi có gây teo niêm mạc không?

4. Làm sao khi bị phụ thuộc thuốc xịt mũi co mạch?

Việc ngừng thuốc đột ngột có thể khiến cảm giác nghẹt mũi tăng lên trong vài ngày đầu. Người bệnh không nên tự tăng số lần xịt, tự đổi sang thuốc co mạch khác hoặc tiếp tục dùng kéo dài khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Một số biện pháp thường được bác sĩ cân nhắc gồm:

Ngừng thuốc co mạch theo hướng dẫn chuyên môn.
Rửa mũi bằng nước muối sinh lý hoặc nước biển phù hợp để hỗ trợ làm sạch và làm ẩm niêm mạc.
Điều trị nguyên nhân gây nghẹt mũi như viêm mũi dị ứng, viêm xoang, polyp mũi hoặc lệch vách ngăn nếu có.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc xịt corticosteroid để kiểm soát viêm. Người bệnh không nên tự ý dùng hoặc kéo dài nhóm thuốc này nếu chưa được hướng dẫn.

Không nên tự ý thay thế bằng một loại thuốc xịt khác khi chưa xác định rõ nguyên nhân gây nghẹt mũi.

Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu đã sử dụng xịt mũi co mạch trong thời gian dài.

5. Lưu ý khi lựa chọn thuốc xịt mũi

Để sử dụng thuốc xịt mũi an toàn, bạn nên lưu ý:

Chọn đúng thuốc hoặc sản phẩm xịt mũi theo nguyên nhân và mục đích sử dụng.
Không tự ý dùng thuốc xịt/nhỏ mũi co mạch quá 3 ngày liên tiếp hoặc quá thời gian ghi trên nhãn/đơn thuốc.
Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.
Khi xịt, hơi cúi đầu về trước, hướng vòi xịt chếch ra ngoài về phía cánh mũi, tránh vách ngăn và không hít quá mạnh sau khi xịt.
Sau khi dùng, lau sạch đầu vòi xịt, đậy nắp và không dùng chung chai xịt với người khác để hạn chế lây nhiễm.
Tham khảo ý kiến bác sĩ nếu triệu chứng kéo dài trên 10 ngày, sốt, đau vùng mặt hoặc chảy dịch mũi bất thường.

Trẻ em, phụ nữ có thai/cho con bú, người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, cường giáp, glaucoma, đái tháo đường hoặc đang dùng thuốc khác nên hỏi bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng thuốc xịt điều trị.

Lưu ý khi lựa chọn thuốc xịt ở mũi

6. Dấu hiệu cần đi khám khi sử dụng thuốc xịt mũi

Mặc dù thuốc xịt mũi có thể giúp cải thiện nhanh các triệu chứng nghẹt mũi, sổ mũi hoặc viêm mũi dị ứng, nhưng không phải trường hợp nào cũng có thể tự điều trị tại nhà. Nếu xuất hiện một trong những dấu hiệu dưới đây, bạn nên đến cơ sở y tế hoặc khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được đánh giá và điều trị kịp thời:

– Nghẹt mũi kéo dài trên 10 ngày hoặc tái phát nhiều lần dù đã sử dụng thuốc đúng hướng dẫn.

– Phải dùng thuốc xịt mũi co mạch liên tục trên 3–5 ngày mới có thể thở dễ, nghi ngờ tình trạng nghẹt mũi hồi ứng do lạm dụng thuốc.

– Chảy máu cam thường xuyên, đau rát hoặc khô mũi nhiều sau khi xịt thuốc.

– Đau vùng trán, má hoặc quanh mắt, đặc biệt khi cúi đầu, có thể là dấu hiệu của viêm xoang cần được thăm khám.

– Chảy dịch mũi màu vàng hoặc xanh kéo dài, dịch có mùi hôi hoặc lẫn máu.

– Sốt từ 38,5°C trở lên, mệt mỏi hoặc các triệu chứng không cải thiện sau vài ngày điều trị.

– Khó thở, thở khò khè, sưng môi, lưỡi hoặc phát ban sau khi dùng thuốc, vì đây có thể là dấu hiệu của phản ứng dị ứng và cần được xử trí khẩn cấp.

– Mất hoặc giảm khứu giác kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

– Triệu chứng xảy ra ở trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi hoặc người mắc bệnh mạn tính như hen phế quản, tăng huyết áp, bệnh tim mạch… cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tiếp tục sử dụng thuốc.

Thuốc xịt mũi là giải pháp hỗ trợ trong nhiều trường hợp nghẹt mũi, viêm mũi dị ứng hoặc viêm xoang khi được sử dụng đúng chỉ định. Tuy nhiên, việc lạm dụng, đặc biệt với thuốc xịt co mạch, có thể dẫn đến nghẹt mũi hồi ứng và nhiều tác dụng không mong muốn. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, hãy đến khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được chẩn đoán và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Nếu cần thêm thông tin về chăm sóc mũi xoang hoặc sử dụng sản phẩm hỗ trợ, có thể liên hệ hotline miễn cước 1800 234 558 để được dược sĩ chuyên môn hỗ trợ. Thông tin trong bài chỉ có giá trị tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ.