Viêm xoang: Cách nhận biết và hướng xử lý hiệu quả

Viêm xoang là bệnh hô hấp khá phổ biến hiện nay. Không chỉ gây khó chịu, bệnh còn ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày và có thể tiến triển thành mạn tính nếu không được xử lý sớm. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận biết sớm và tham khảo các cách chăm sóc, cải thiện hiệu quả.

Viêm xoang là gì?

Xoang là các hốc chứa không khí nằm trong vùng hộp sọ, phân bố ở khu vực trán, hai bên mũi, má và quanh mắt. Các xoang có nhiệm vụ tiết ra dịch nhầy và dẫn lưu qua đường mũi, giúp làm sạch khoang mũi, hạn chế sự xâm nhập của vi khuẩn, dị nguyên và các tác nhân gây hại khác.

Viêm xoang (hay viêm mũi xoang) là tình trạng các mô lót trong xoang (những khoang chứa không khí ở vùng trán, má và mũi) bị viêm, gây ra các triệu chứng như đau vùng mặt, nghẹt mũi, chảy nước mũi và đôi khi có dịch đặc. Nguyên nhân thường gặp có thể đến từ virus, vi khuẩn, nấm hoặc các yếu tố dị ứng.

Hiện nay, viêm mũi xoang được phân chia thành nhiều loại dựa trên vị trí tổn thương, thời gian tiến triển và nguyên nhân gây bệnh như sau:

• Dựa vào vị trí bị ảnh hưởng, bệnh lý ở xoang có thể được phân thành các dạng như viêm xoang sàng, xoang hàm, xoang bướm, xoang trán và viêm đa xoang.
• Dựa trên thời gian tiến triển, viêm mũi xoang thường được chia thành hai dạng chính là cấp tính và mạn tính.
• Xét theo nguyên nhân, bệnh lý viêm mũi  xoang có thể được phân thành các nhóm như do vi khuẩn, virus hoặc do nấm gây ra.

Viêm xoang có thể do virus, vi khuẩn gây ra

2. Triệu chứng viêm xoang theo từng giai đoạn

Tùy vào mức độ và giai đoạn của bệnh, người bị viêm mũi xoang có thể xuất hiện các biểu hiện sau:

2.1 Giai đoạn cấp tính

Viêm mũi xoang cấp tính là tình trạng các xoang bị viêm trong thời gian ngắn, thường dưới 4 tuần. Người bệnh có thể gặp các biểu hiện như nghẹt mũi, chảy nước mũi, đau vùng trán hoặc mặt và suy giảm khả năng ngửi mùi.

2.2 Giai đoạn mạn tính

Viêm mũi xoang mạn tính là tình trạng viêm và sưng ở các xoang kéo dài từ 12 tuần trở lên, thậm chí vẫn tồn tại dù đã được điều trị. Tình trạng này khiến dịch nhầy bị ứ lại, không thoát ra ngoài, dẫn đến nghẹt mũi và gây khó khăn khi thở bằng mũi. Đồng thời, khu vực quanh mắt cũng có thể xuất hiện cảm giác sưng hoặc đau.

Ở giai đoạn mạn tính, người bệnh thường xuất hiện tình trạng sau:

• Chảy nước mũi với dịch đặc, có thể kèm theo hiện tượng dịch chảy xuống họng.
• Nghẹt mũi kéo dài khiến việc hô hấp bằng mũi trở nên khó khăn. 
• Có thể cảm thấy đau, sưng hoặc nhạy cảm ở vùng quanh mắt, má, mũi và trán, đồng thời suy giảm khả năng ngửi và cảm nhận vị giác. 
• Một số biểu hiện khác cũng có thể gặp như đau đầu, đau tai,  ho, đau họng, hơi thở có mùi và cảm giác mệt mỏi.

Ngạt mũi là triệu chứng điển hình khi xoang bị viêm

3. Các dấu hiệu của viêm xoang nặng

Viêm mũi xoang cấp tính và mạn tính có nhiều biểu hiện giống nhau, tuy nhiên nhiễm trùng xoang cấp tính thường chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và hay liên quan đến các đợt cảm lạnh hoặc nhiễm trùng đường hô hấp trên.

Ngược lại, viêm mũi xoang mạn tính có triệu chứng kéo dài từ 12 tuần trở lên và đôi khi phát triển sau nhiều đợt xoang cấp tái diễn. Khi bệnh tiến triển nặng có thể xuất hiện các dấu hiệu của viêm xoang nặng rõ rệt hơn như sau:

• Đau nhức dữ dội: Cơn đau thường khởi phát ở vùng mặt, sau đó lan ra trán, gò má, quanh mắt hoặc xuống phía sau gáy và có xu hướng tăng lên khi cúi đầu.
• Chảy dịch và nghẹt mũi nghiêm trọng: Dịch mũi thường đặc, có màu vàng hoặc xanh, tiết nhiều và đôi khi kèm mùi khó chịu, gây tắc nghẽn mũi kéo dài.
• Mất khứu giác và vị giác: Khi xoang bị viêm kéo dài khiến niêm mạc bị sưng nề, từ đó làm giảm, thậm chí mất khả năng ngửi và cảm nhận mùi vị.
• Sốt cao kèm mệt mỏi: Người bệnh có thể sốt từ 38°C trở lên kéo dài trên 48 giờ, đi kèm cảm giác chóng mặt, buồn nôn và cơ thể uể oải, suy nhược.
• Sưng đau quanh mắt: Vùng mắt có thể bị sưng đỏ, kèm cảm giác đau, nhìn mờ hoặc giảm thị lực do ảnh hưởng của tình trạng viêm.
• Ho dai dẳng: Dịch từ mũi chảy xuống họng có thể gây kích ứng, tạo cảm giác ngứa rát và dẫn đến ho, thường rõ rệt hơn vào ban đêm.

Nhiễm trùng xoang gây đau nhức dữ dội vùng mặt trán

4. Cách điều trị viêm xoang hiện nay

Hiện nay, việc điều trị viêm nhiễm xoang có thể áp dụng nhiều phương pháp khác nhau tùy theo tình trạng cụ thể của người bệnh.

4.1 Điều trị bằng thuốc

Tùy theo nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ sẽ cân nhắc và chỉ định các loại thuốc phù hợp để cải thiện triệu chứng:

• Thuốc xịt mũi chứa corticoid: Có tác dụng làm giảm tình trạng viêm và sưng ở niêm mạc mũi xoang, từ đó giúp đường thở trở nên thông thoáng hơn.
• Rửa mũi bằng nước muối sinh lý: Giúp làm loãng dịch tiết, cuốn trôi vi khuẩn và các tác nhân gây dị ứng, đồng thời hỗ trợ giảm sưng niêm mạc.
• Thuốc chống dị ứng: Thường được sử dụng để làm giảm các biểu hiện của viêm của xoang liên quan đến yếu tố dị ứng.
• Thuốc kháng sinh được chỉ định trong trường hợp xoang bị viêm do vi khuẩn, nhằm kiểm soát và loại bỏ tác nhân gây nhiễm trùng.

4.2 Điều trị phẫu thuật

Với các trường hợp viêm nhiễm xoang mạn tính không đáp ứng thuốc điều trị, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật nội soi. Kỹ thuật này sử dụng một ống nội soi nhỏ, linh hoạt có gắn nguồn sáng cùng các dụng cụ chuyên dụng để loại bỏ phần mô gây tắc nghẽn trong xoang.

4.3 Các biện pháp điều trị khác

Bên cạnh các phương pháp điều trị chính, người bệnh có thể áp dụng thêm một số cách hỗ trợ tại nhà như chườm ấm vùng mũi hoặc xông hơi để giúp giảm triệu chứng và tạo cảm giác dễ chịu hơn.

Một số thuốc điều trị viêm mũi xoang hiện nay

5. Những đối tượng nào dễ mắc viêm xoang?

Dưới đây là một số đối tượng dễ gặp phải các vấn đề bệnh lý về xoang:

• Người có cơ địa dị ứng với các yếu tố như thời tiết, phấn hoa, bụi hay lông động vật, khiến niêm mạc mũi dễ bị kích ứng và sưng nề.
• Trường hợp có bất thường về cấu trúc mũi như lệch vách ngăn, phì đại cuốn mũi hoặc polyp cũng làm cản trở lưu thông không khí và dịch nhầy, từ đó tăng nguy cơ viêm.
• Người có hệ miễn dịch suy yếu như người mắc bệnh mạn tính, suy dinh dưỡng (đặc biệt ở trẻ nhỏ) hoặc đang điều trị các bệnh lý nặng cũng dễ bị ảnh hưởng. 
• Những người đang mắc các bệnh liên quan đến đường hô hấp hoặc vùng lân cận như viêm họng, viêm amidan, hen suyễn, bệnh răng miệng…cũng có nguy cơ cao hơn.
• Người có môi trường sống và làm việc nhiều khói bụi, hóa chất hoặc khói thuốc lá cũng là yếu tố thuận lợi làm tăng khả năng mắc bệnh lý về xoang.

Người làm việc trong môi trường nhiều khói bụi dễ mắc bệnh lý về xoang

Với những thông tin hữu ích trong bài viết trên hy vọng sẽ giúp quý độc giả hiểu rõ hơn về viêm xoang từ đó lựa chọn được biện pháp chăm sóc phù hợp. Để được dược sĩ chuyên môn tư vấn thêm vui lòng liên hệ số hotline miễn cước 1800 234 558. 

6. Tài liệu tham khảo

Tác giá mayoclinic(2010), Chronic sinusitis, mayoclinic.org.