Hoa cứt lợn có hỗ trợ giảm triệu chứng viêm xoang không?

1Trong y học dân gian, hoa cứt lợn là một loại thảo dược khá quen thuộc, thường được sử dụng để hỗ trợ cải thiện các vấn đề như viêm mũi dị ứng hay viêm xoang. Tuy nhiên, liệu loại cây này có thực sự mang lại hiệu quả trong việc hỗ trợ giảm triệu chứng viêm xoang hay không? Hãy cùng tìm hiểu ngay bài viết sau.

1. Cây cứt lợn có tác dụng gì với mũi xoang?

Hoa cứt lợn hay còn gọi là hoa ngũ sắc, có tên khoa học là Ageratum conyzoides L, Asteraceae(Compositae), hiện nay thường được trồng phổ biến ở Việt Nam. Phần trên mặt đất còn tươi hoặc sấy đã phơi hoặc sấy khô của cây thường được dùng làm thuốc.

Cây cứt lợn có đặc điểm dễ nhận biết với lá mọc đối, cuống ngắn, đầu lá hơi nhọn. Kích thước lá thường dài khoảng 2-6cm và rộng từ 1-3cm, phần mép có răng cưa bo tròn. Cả hai mặt lá đều phủ một lớp lông mịn, khi vò ra sẽ có mùi hăng khá đặc trưng. Hoa thường mọc thành cụm ở đầu cành, phổ biến với hai màu tím hoặc trắng.

Trong y học cổ truyền, hoa ngũ sắc được đánh giá có tính mát, vị hơi đắng, thường dùng với mục đích thanh nhiệt, giải độc, giảm sưng và cầm máu. Nhờ đó, loại thảo dược này hay được ứng dụng trong các bài thuốc dân gian nhằm hỗ trợ cải thiện các triệu chứng liên quan đến viêm mũi dị ứng và viêm xoang.

Dưới góc độ khoa học hiện đại, cây cứt lợn chứa tinh dầu với hàm lượng khoảng 0,7%-2%, có dạng hơi sánh, màu vàng nhạt đến vàng nghệ và mùi hương tương đối dễ chịu. Nhiều nghiên cứu cũng ghi nhận các hợp chất trong loại cây này có khả năng hỗ trợ kháng viêm, giảm phù nề và hạn chế phản ứng dị ứng, góp phần cải thiện tình trạng viêm xoang và viêm mũi dị ứng ở cả giai đoạn cấp và mạn tính.

Cây cứt lợn có tác dụng gì với mũi xoang?

2. Hoa cứt lợn hỗ trợ giảm triệu chứng viêm xoang có hiệu quả không?

Chiết xuất từ cây ngũ sắc được ghi nhận có khả năng hỗ trợ làm dịu phản ứng viêm do nhiều tác nhân gây ra. Trong thành phần của dược liệu này có các hoạt chất như quercetin, kaempferol, glycoside và tanin đều là những chất có đặc tính chống viêm đáng chú ý.

Không những vậy, trong hoa ngũ sắc còn chứa hợp chất 5-methoxynobiletin đã được nghiên cứu có vai trò giảm đau và hỗ trợ kiểm soát tình trạng viêm. Hoạt chất này góp phần giảm phản ứng viêm bằng cách hạn chế sự xâm nhập của bạch cầu và giảm sự hình thành các chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

Một số nghiên cứu khoa học gần đây đã nhận thấy rằng hoa ngũ sắc và các chế phẩm từ loại cây này có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng viêm xoang mạn tính và viêm mũi dị ứng. Việc sử dụng giúp giảm các biểu hiện như nghẹt mũi, tiết dịch nhiều, đau đầu và tình trạng viêm, từ đó giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn.

Dùng hoa cứt lợn giúp giảm tình trạng nghẹt mũi

3. Cách sử dụng hoa cứt lợn để hỗ trợ triệu chứng mũi xoang tại nhà

Bạn có thể tham khảo và áp dụng một số phương pháp dân gian của hoa cứt lợn (hoa ngũ sắc) nhằm hỗ trợ cải thiện các triệu chứng của viêm xoang một cách an toàn.

3.1 Sử dụng dung dịch nước hoa ngũ sắc để vệ sinh mũi

Dùng nước chiết từ hoa ngũ sắc để hỗ trợ làm sạch khoang mũi là một cách dân gian được nhiều người áp dụng nhằm hỗ trợ giảm khó chịu và cải thiện các triệu chứng của tình trạng mũi xoang.

Việc sử dụng hoa ngũ sắc để hỗ trợ làm sạch mũi có thể được thực hiện khá đơn giản bằng cách dùng dịch chiết cây tươi, tuy nhiên không nên tự giã hoặc chiết cây tươi để lấy nước nhỏ mũi vì khó kiểm soát độ vô khuẩn, nồng độ hoạt chất, pH và nguy cơ kích ứng niêm mạc.

Thay vào đó, người bệnh có thể ưu tiên nước muối sinh lý hoặc dung dịch rửa mũi phù hợp. Nếu sử dụng chế phẩm chứa hoa ngũ sắc, cần lựa chọn sản phẩm đã được công bố chất lượng và dùng theo hướng dẫn.

Hiện nay, chiết xuất hoa ngũ sắc được ứng dụng đưa vào làm thành phần chính trong nhiều sản phẩm xịt mũi, giúp hỗ trợ cải thiện các vấn đề như viêm xoang, viêm mũi dị ứng và viêm mũi mạn tính.

Các chế phẩm chứa hoa ngũ sắc hiện có bán khá phổ biến. Khi lựa chọn, nên ưu tiên sản phẩm đã được công bố và kiểm soát chất lượng, đồng thời sử dụng đúng theo hướng dẫn để đảm bảo an toàn hoặc rửa mũi bằng nước muối sinh lý.

Rửa mũi bằng nước muối sinh lý là cách đơn giản giúp làm sạch bụi bẩn và dịch nhầy nếu thực hiện đúng cách. Bạn nên dùng nước muối đóng chai hoặc nước đun sôi để nguội pha đúng tỷ lệ, đồng thời chuẩn bị bình rửa sạch sẽ.

Bước 1: Khi rửa, cúi nhẹ người, nghiêng đầu sang một bên, đặt vòi vào lỗ mũi phía trên (không đưa quá sâu), thở bằng miệng và để dung dịch chảy sang bên còn lại.
Bước 2: Sau đó, thở nhẹ và xì mũi để làm sạch, rồi lặp lại thao tác với bên kia. Lưu ý vệ sinh dụng cụ sau mỗi lần dùng và không dùng chung để tránh nhiễm khuẩn.

3.2 Xông hơi bằng hoa cứt lợn

Phương pháp xông với hoa ngũ sắc có thể hỗ trợ làm loãng dịch nhầy, từ đó giúp mũi xoang trở nên thông thoáng hơn. Cách thực hiện khá đơn giản: dùng một nắm hoa tươi (hoặc khoảng 15-30g hoa khô) đem đun sôi cùng khoảng 500ml nước để tạo hơi xông.

Sau khi nước đã bốc hơi, bạn trùm khăn kín đầu rồi từ từ hít sâu hơi nước trong khoảng 10-15 phút. Khi xông cần giữ khoảng cách vừa phải với nồi để tránh bị bỏng. Nên thực hiện đều đặn khoảng 3 lần mỗi tuần và duy trì trong 2-3 tuần.

Hít hơi nước ấm ở khoảng cách an toàn có thể giúp giảm cảm giác nghẹt mũi. Tuy nhiên, không nên trùm kín cho trẻ nhỏ, tránh sử dụng nước quá nóng để hạn chế nguy cơ bỏng, và cần ngừng ngay nếu xuất hiện các biểu hiện như khó thở, chóng mặt hoặc kích ứng, không áp dụng cho người hen, người dễ co thắt phế quản.

Xông hơi bằng hoa ngũ sắc giúp giảm tình trạng ngạt mũi

3.3 Sắc nước hoa ngũ sắc uống

Nhờ đặc tính hỗ trợ giảm viêm, hoa ngũ sắc có thể được sử dụng trong việc hỗ trợ cải thiện viêm xoang mạn tính. Cách thực hiện là dùng khoảng 30-50g cây tươi (hoặc 15-30g dạng khô) đem sắc với 500ml nước, đun nhỏ lửa cho đến khi lượng nước còn lại khoảng 200ml.

Phần nước thu được chia làm 2 lần uống trong ngày, nên dùng sau bữa ăn từ 1-2 giờ để hạn chế gây khó chịu cho dạ dày.

Khi áp dụng các bài thuốc dân gian từ hoa ngũ sắc, người bệnh khi sử dụng cần lưu ý một số vấn đề sau:
– Không nên tự ý dùng kéo dài hoặc thay thế hoàn toàn thuốc điều trị theo chỉ định viêm xoang do một số tài liệu cho thấy hoa ngũ sắc (Ageratum) có thể chứa các hợp chất cần lưu ý về nguy cơ ảnh hưởng đến gan khi sử dụng kéo dài hoặc không đúng liều, đặc biệt theo đường uống.

– Người mắc bệnh gan, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ không nên tự ý sử dụng dạng sắc uống khi chưa có tư vấn từ nhân viên y tế.

– Ngoài ra, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ không được khuyến khích áp dụng phương pháp này để hỗ trợ giảm triệu chứng viêm xoang. Đặc biệt, không nên dùng nước cốt tự chế để nhỏ mũi vì có thể gây kích ứng niêm mạc và tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

Bạn nên đi khám khi các triệu chứng viêm xoang kéo dài trên 10 ngày hoặc tái phát nhiều lần, kèm theo đau nhiều vùng mặt, sốt cao, dịch mũi mủ có mùi hôi. Ngoài ra, các dấu hiệu như sưng quanh mắt, đau đầu dữ dội, nhìn mờ, cứng gáy hoặc khó thở cũng cần được thăm khám sớm để xử trí kịp thời.

Hy vọng với những thông tin hữu ích trong bài viết trên sẽ giúp quý độc giả giải đáp được thắc mắc hoa cứt lợn hỗ trợ giảm triệu chứng viêm xoang không. Nếu cần tư vấn thêm vui lòng liên hệ theo số hotline miễn cước 1800 234 558 để được Dược sĩ chuyên môn hỗ trợ.