Hắt xì liên tục vào buổi sáng do đâu? Nguyên nhân thường gặp

Sáng vừa thức dậy đã hắt xì liên tục vào buổi sáng khiến bạn khó chịu và ảnh hưởng sinh hoạt? Tình trạng này có thể xuất phát từ viêm mũi dị ứng, bụi nhà, mạt bụi, thay đổi nhiệt độ hoặc những tác nhân kích thích niêm mạc mũi. Xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp bạn chủ động hạn chế yếu tố gây hắt xì và chăm sóc mũi phù hợp.

1. Hắt xì liên tục vào buổi sáng là gì?

Hắt xì là phản xạ tự nhiên giúp cơ thể đẩy các chất kích thích ra khỏi đường mũi. Vì vậy, hắt xì liên tục vào buổi sáng không nhất thiết đồng nghĩa với việc bạn đang mắc một bệnh cụ thể.

Tuy nhiên, nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, đặc biệt khi vừa ngủ dậy và đi kèm chảy nước mũi, ngứa mũi, nghẹt mũi hoặc ngứa, chảy nước mắt, bạn nên chú ý đến khả năng viêm mũi dị ứng. Đây là tình trạng xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng với các chất gây dị ứng như phấn hoa, mạt bụi nhà, nấm mốc hoặc lông thú cưng.

Một điểm đáng lưu ý là các triệu chứng dị ứng có thể rõ rệt vào buổi sáng. Người bệnh có thể thức dậy với cảm giác hắt xì, nghẹt mũi, chảy nước mũi hoặc ngứa mắt. Một trong những nguyên nhân có thể là việc tiếp xúc với dị nguyên trong phòng ngủ trong nhiều giờ.

Ngoài viêm mũi dị ứng, hắt xì buổi sáng còn có thể liên quan đến:

• Bụi và mạt bụi tích tụ trong chăn, gối, nệm.
• Phấn hoa hoặc nấm mốc.
• Lông, vảy da của thú cưng.
• Không khí lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ.
• Khói thuốc, nước hoa, hóa chất và các chất kích thích.
• Viêm mũi không do dị ứng.

Do đó, chỉ dựa vào số lần hắt xì chưa thể xác định chính xác nguyên nhân. Cần xem xét thời điểm xuất hiện, triệu chứng đi kèm và yếu tố kích hoạt.

Hắt xì buổi sáng có thể liên quan đến bụi và mạt bụi

2.Vì sao thường xuyên hắt xì vào buổi sáng?

Hắt xì vào buổi sáng thường có thể do một số nguyên nhân sau: 

2.1 Viêm mũi dị ứng

Viêm mũi dị ứng là một trong những nguyên nhân đáng lưu ý khi bạn thường xuyên hắt xì vào buổi sáng. Các triệu chứng thường gặp gồm:

• Hắt xì nhiều lần hoặc thành từng tràng.
• Chảy nước mũi trong.
• Ngứa mũi.
• Nghẹt mũi.
• Ngứa, đỏ hoặc chảy nước mắt.

Các triệu chứng có thể xuất hiện nhanh sau khi tiếp xúc với dị nguyên. Tùy tác nhân, viêm mũi dị ứng có thể xảy ra theo mùa hoặc kéo dài quanh năm.

2.2 Mạt bụi trong chăn, gối và nệm

Phòng ngủ là môi trường đáng lưu ý nếu bạn thường xuyên hắt xì ngay sau khi thức dậy.

Mạt bụi nhà thường hiện diện trong các vật dụng như nệm, chăn, gối, thảm… và có thể là dị nguyên ở người nhạy cảm. Với người dị ứng với mạt bụi, việc tiếp xúc kéo dài trong lúc ngủ có thể khiến các triệu chứng ở mũi xuất hiện hoặc trở nên rõ hơn vào buổi sáng.

Vì vậy, nếu bạn nhận thấy tình trạng hắt xì thường xuyên xảy ra trong phòng ngủ nhưng giảm khi ở nơi khác, hãy xem xét lại vệ sinh chăn ga, nệm, gối và không gian xung quanh.

2.3 Thay đổi nhiệt độ và viêm mũi không do dị ứng

Nhiệt độ và điều kiện môi trường thay đổi có thể làm các triệu chứng ở mũi trở nên khó chịu hơn ở một số người.

Đặc biệt vào những ngày giao mùa hoặc sáng sớm trời lạnh, niêm mạc mũi có thể phản ứng mạnh hơn với sự thay đổi của môi trường. Bên cạnh đó, không phải mọi trường hợp hắt xì do thời tiết đều là dị ứng. Thay đổi nhiệt độ có thể kích phát triệu chứng ở viêm mũi không do dị ứng, không nên mặc định là phản ứng dị ứng.

Một số người có thể gặp viêm mũi không do dị ứng, trong đó các yếu tố như thay đổi nhiệt độ, khói, mùi nước hoa hoặc hóa chất có thể kích thích mũi.

2.4 Phấn hoa, nấm mốc và lông thú cưng

Các dị nguyên trong môi trường cũng có thể gây hắt xì và các triệu chứng ở mũi. Phấn hoa, nấm mốc và vảy da của vật nuôi là những tác nhân thường được ghi nhận trong viêm mũi dị ứng.

Nếu trong nhà có thú cưng hoặc phòng ngủ dễ ẩm mốc, bạn nên chú ý xem triệu chứng có xuất hiện thường xuyên hơn sau khi tiếp xúc hay không.

2.5 Khói bụi và các chất kích thích

Không phải mọi phản ứng ở mũi đều xuất phát từ dị ứng. Khói thuốc, nước hoa, hóa chất gia dụng, bụi và khí thải cũng có thể kích thích niêm mạc mũi, gây chảy nước mũi hoặc hắt xì.

Với người có niêm mạc mũi nhạy cảm, việc tiếp xúc thường xuyên với những yếu tố này có thể khiến tình trạng khó chịu tái diễn.

Vì sao thường xuyên hắt xì vào buổi sáng?

3. Hắt hơi nhiều có phải viêm mũi dị ứng không?

Hắt hơi nhiều có thể là triệu chứng của viêm mũi dị ứng nhưng không đủ để khẳng định bạn mắc bệnh. Viêm mũi dị ứng thường có sự kết hợp của nhiều triệu chứng, chẳng hạn hắt xì, ngứa mũi, chảy nước mũi và nghẹt mũi. Một số người còn xuất hiện ngứa, đỏ hoặc chảy nước mắt.

Bạn có thể chú ý đến một số dấu hiệu gợi ý sau:

Điều quan trọng là không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào một triệu chứng. Nếu hắt xì tái diễn kéo dài hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ và sinh hoạt, bạn nên trao đổi với bác sĩ để tìm nguyên nhân phù hợp.

Hắt hơi nhiều có phải viêm mũi dị ứng không?

4. Cách hỗ trợ giảm hắt xì và hạn chế yếu tố kích thích tại nhà

Nếu hắt xì xuất hiện do các yếu tố môi trường, việc giảm tiếp xúc với tác nhân kích thích có thể giúp hạn chế triệu chứng.

4.1 Vệ sinh mũi phù hợp

Vệ sinh mũi bằng dung dịch phù hợp có thể giúp làm sạch các chất kích thích và dịch tiết trong khoang mũi.

Nếu sử dụng dung dịch rửa mũi, cần thực hiện đúng hướng dẫn và đảm bảo dụng cụ, nguồn nước phù hợp để tránh đưa thêm tác nhân gây nhiễm vào đường mũi. NHS cũng đưa hướng dẫn vệ sinh mũi bằng dung dịch nước muối trong chăm sóc viêm mũi dị ứng. Nếu tự rửa mũi, dùng nước cất, nước vô khuẩn hoặc nước đã đun sôi rồi để nguội; không dùng trực tiếp nước máy chưa xử lý.

4.2 Giữ ấm khi thức dậy

Nếu bạn dễ hắt xì khi trời lạnh, có thể chú ý giữ ấm cơ thể và hạn chế để mũi tiếp xúc đột ngột với không khí lạnh.

Đặc biệt trong những ngày thời tiết thay đổi, nên điều chỉnh nhiệt độ phòng ở mức dễ chịu thay vì chuyển từ môi trường rất ấm sang rất lạnh hoặc ngược lại.

4.3 Vệ sinh chăn gối và phòng ngủ

Đây là việc nên ưu tiên nếu bạn nghi ngờ bụi hoặc mạt bụi là tác nhân khiến mình hắt xì vào buổi sáng. Có thể:

• Giặt chăn ga, vỏ gối thường xuyên.
• Vệ sinh nệm và phòng ngủ định kỳ.
• Lau bụi bằng khăn ẩm.
• Hạn chế đồ đạc tích bụi trong phòng.
• Kiểm soát độ ẩm và xử lý khu vực có nấm mốc.
• Hạn chế để thú cưng vào phòng ngủ nếu bạn nhạy cảm với dị nguyên từ vật nuôi.

Với người đã được xác định dị ứng mạt bụi, NHS khuyến nghị tập trung kiểm soát dị nguyên ở phòng ngủ, giặt đồ dùng giường ngủ thường xuyên và vệ sinh bụi đúng cách.

4.4 Hạn chế tiếp xúc với khói bụi và mùi kích thích

Khói thuốc, nước hoa nồng, hóa chất và ô nhiễm không khí có thể khiến mũi bị kích thích.

Khi phải ra ngoài trong môi trường nhiều bụi, việc đeo khẩu trang phù hợp có thể giúp giảm lượng tác nhân tiếp xúc trực tiếp với đường hô hấp.

Nếu nghi ngờ phấn hoa là tác nhân, bạn cũng có thể theo dõi tình hình phấn hoa tại khu vực sinh sống và hạn chế tiếp xúc khi nồng độ cao. CDC ghi nhận phấn hoa có thể gây hắt xì, nghẹt mũi và chảy nước mũi ở người bị dị ứng.

4.5 Không tự ý dùng kéo dài thuốc xịt mũi co mạch

Khi bị nghẹt mũi hoặc hắt xì, nhiều người có xu hướng tự mua thuốc sử dụng kéo dài. Tuy nhiên, việc lựa chọn thuốc cần dựa trên nguyên nhân và tình trạng cụ thể. Một số thuốc xịt thông mũi co mạch nếu sử dụng không đúng cách hoặc kéo dài có thể khiến tình trạng nghẹt mũi trở nên khó kiểm soát hơn. Vì vậy, hãy đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ khi chưa rõ cách dùng.

Không tự ý dùng kéo dài thuốc xịt mũi co mạch khi bị hắt hơi

5. Khi nào hắt xì liên tục vào buổi sáng cần đi khám?

Nếu tình trạng chỉ xuất hiện thỉnh thoảng và nhanh chóng biến mất sau khi loại bỏ yếu tố kích thích, bạn có thể theo dõi và điều chỉnh môi trường sống.

Ngược lại, nên cân nhắc thăm khám khi:

• Hắt xì kéo dài hoặc tái diễn thường xuyên.
• Nghẹt mũi, chảy nước mũi kéo dài.
• Sốt cao kéo dài, đau mặt nhiều, dịch mũi hôi/lẫn máu/chỉ một bên, chảy máu mũi tái diễn.
• Triệu chứng ảnh hưởng đến giấc ngủ hoặc sinh hoạt hằng ngày.
• Không xác định được yếu tố khiến triệu chứng xuất hiện.
• Các biện pháp chăm sóc thông thường không giúp cải thiện.
• Có bệnh hen và các triệu chứng hô hấp trở nên nặng hơn.

NHS khuyến nghị người có triệu chứng viêm mũi dị ứng nên tìm tư vấn y tế nếu triệu chứng ảnh hưởng đến giấc ngủ, sinh hoạt, nguyên nhân chưa rõ hoặc các biện pháp điều trị từ nhà thuốc không hiệu quả. Đặc biệt, nếu có khó thở, khò khè tăng nhanh, sưng môi/lưỡi/họng, choáng hoặc ngất, cần gọi cấp cứu/tìm trợ giúp y tế khẩn cấp ngay.

Khi nào hắt xì liên tục vào buổi sáng cần đi khám?

Không nên mặc định rằng hắt xì liên tục vào buổi sáng là bệnh viêm mũi dị ứng. Đây có thể là biểu hiện của dị ứng, nhưng cũng có thể liên quan đến mạt bụi, phấn hoa, thời tiết, không khí hoặc các chất kích thích khác. Việc quan sát thời điểm, hoàn cảnh xuất hiện và triệu chứng đi kèm sẽ giúp định hướng nguyên nhân tốt hơn.

Nếu tình trạng hắt xì liên tục vào buổi sáng tái diễn thường xuyên, hãy chủ động kiểm soát các yếu tố trong phòng ngủ, chăm sóc mũi đúng cách và thăm khám khi triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng đến cuộc sống. Nếu cần thêm thông tin về chăm sóc mũi xoang hoặc sử dụng sản phẩm hỗ trợ, bạn có thể liên hệ hotline miễn cước 1800 234 558 để được dược sĩ chuyên môn hỗ trợ. Thông tin trong bài chỉ có giá trị tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ.

6. Tài liệu tham khảo

6.1 NHS – Allergic rhinitis
6.2 Cleveland Clinic – Allergic Rhinitis (Hay Fever)
6.3 Cleveland Clinic – Why Your Allergies Are Worse in the Morning
6.4 Mayo Clinic – Seasonal allergies
6.5 CDC – Pollen and Your Health
6.6 Cambridge University Hospitals – Dust mites