Vì sao bị nghẹt mũi kéo dài? Nguyên nhân và cách cải thiện

Nghẹt mũi là triệu chứng thường gặp ở nhiều người, đặc biệt khi thời tiết thay đổi hoặc mắc các bệnh lý đường hô hấp. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài nhiều ngày hoặc tái phát liên tục, người bệnh không nên chủ quan. Nghẹt mũi kéo dài không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng đến giấc ngủ, khả năng hô hấp và chất lượng cuộc sống. Vậy vì sao bị nghẹt mũi kéo dài và cần làm gì để cải thiện? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Nghẹt mũi kéo dài là gì?

Nghẹt mũi kéo dài là tình trạng mũi bị bít tắc liên tục hoặc tái diễn nhiều lần, khiến người bệnh khó thở bằng mũi, phải thở bằng miệng, ngủ kém hoặc giảm ngửi. Nếu nghẹt mũi kéo dài trên 10 ngày không cải thiện, tái phát nhiều lần hoặc kéo dài nhiều tuần, người bệnh nên theo dõi kỹ và cân nhắc thăm khám để xác định nguyên nhân.

Khi niêm mạc mũi sưng nề hoặc dịch nhầy tích tụ quá nhiều, luồng không khí đi qua mũi bị hạn chế, khiến người bệnh cảm thấy khó thở, phải thở bằng miệng hoặc thường xuyên cảm giác mũi bị bít tắc.

Tình trạng này có thể xuất hiện ở một bên hoặc cả hai bên mũi. Một số người chỉ nghẹt mũi vào ban đêm, trong khi nhiều trường hợp lại gặp triệu chứng suốt cả ngày.

Ngoài cảm giác khó thở qua mũi, người bệnh còn có thể gặp các biểu hiện như chảy nước mũi hoặc dịch mũi đặc, hắt hơi liên tục, giảm khả năng ngửi mùi, đau đầu hoặc nặng vùng mặt, ngủ ngáy, ngủ không sâu giấc và mệt mỏi do thiếu ngủ kéo dài.

Nghẹt mũi kéo dài là gì?

2. Nguyên nhân gây nghẹt mũi

Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến nghẹt mũi, từ các yếu tố môi trường đến những bệnh lý Tai Mũi Họng cần được điều trị chuyên khoa.

2.1 Viêm mũi dị ứng

Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây nghẹt mũi. Khi tiếp xúc với các tác nhân như bụi nhà, phấn hoa, lông động vật hoặc khói bụi, cơ thể sẽ phản ứng quá mức và gây viêm niêm mạc mũi.

Các triệu chứng thường gặp gồm nghẹt mũi, hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong.

2.2 Viêm mũi không dị ứng

Một số người bị nghẹt mũi kéo dài khi tiếp xúc với khói thuốc, mùi nước hoa, hóa chất, không khí lạnh, thay đổi nhiệt độ hoặc ô nhiễm. Tình trạng này không liên quan cơ chế dị ứng IgE như viêm mũi dị ứng, nhưng vẫn có thể gây nghẹt mũi, chảy mũi hoặc hắt hơi tái diễn.

2.3 Viêm xoang

Viêm xoang có thể gây nghẹt mũi kéo dài, đau hoặc nặng vùng trán, má, quanh mắt, chảy dịch mũi sau, giảm khứu giác. Dịch mũi có thể đặc hoặc đổi màu, nhưng màu dịch mũi không đủ để khẳng định nhiễm khuẩn. Cần đi khám nếu triệu chứng kéo dài trên 10 ngày không cải thiện, nặng lên sau khi đã đỡ, kèm sốt kéo dài hoặc đau mặt nhiều.

2.4 Cảm cúm và nhiễm virus đường hô hấp

Các bệnh cảm lạnh hoặc cúm thường gây sưng nề niêm mạc mũi trong giai đoạn cấp tính. Đa số trường hợp cảm lạnh/cúm cải thiện sau vài ngày đến khoảng 1 tuần. Tuy nhiên, nghẹt mũi có thể kéo dài hơn nếu niêm mạc mũi còn viêm sau nhiễm virus, người bệnh tiếp tục tiếp xúc khói bụi/dị nguyên hoặc xuất hiện viêm xoang sau đó.

2.5 Phì đại VA hoặc dị vật mũi ở trẻ

Ở trẻ nhỏ, nghẹt mũi kéo dài có thể liên quan đến VA phì đại, viêm VA hoặc dị vật mũi. Nếu trẻ nghẹt mũi một bên, chảy dịch mũi hôi, lẫn máu, ngủ ngáy nhiều, khó bú/khó ngủ, cần đưa trẻ đi khám Tai Mũi Họng.

2.6 Lệch vách ngăn mũi

Vách ngăn mũi bị lệch bẩm sinh hoặc do chấn thương có thể làm luồng không khí lưu thông không đều, gây nghẹt mũi thường xuyên, đặc biệt ở một bên.

2.7 Môi trường ô nhiễm

Không khí chứa nhiều bụi mịn, hóa chất, khói thuốc lá hoặc độ ẩm không phù hợp có thể kích thích niêm mạc mũi và gây nghẹt mũi kéo dài.

Viêm xoang kéo dài có thể khiến mũi bị nghẹt kéo dài

3. Tại sao hay bị nghẹt mũi kéo dài?

Nếu bạn thường xuyên gặp tình trạng nghẹt mũi kéo dài, có thể nguyên nhân không chỉ đơn thuần là cảm lạnh thông thường.

3.1 Chưa điều trị đúng cách

Viêm mũi dị ứng, viêm xoang hoặc các bệnh lý hô hấp nếu không được kiểm soát tốt có thể khiến triệu chứng nghẹt mũi tái phát nhiều lần.

3.2 Thường xuyên tiếp xúc với dị nguyên

Môi trường sống có nhiều bụi bẩn, nấm mốc hoặc lông thú cưng sẽ làm niêm mạc mũi liên tục bị kích thích và gây nghẹt mũi kéo dài.

3.3 Thể trạng và bệnh nền chưa được kiểm soát tốt

Ngủ ít, căng thẳng kéo dài, hút thuốc lá, bệnh nền chưa kiểm soát tốt hoặc suy giảm miễn dịch thật sự có thể khiến triệu chứng hô hấp kéo dài hơn và dễ tái phát. Người có bệnh nền hoặc dùng thuốc ảnh hưởng miễn dịch nên được bác sĩ theo dõi khi nghẹt mũi kéo dài.

3.4 Bất thường cấu trúc trong hốc mũi

Polyp mũi, lệch vách ngăn hoặc phì đại cuốn mũi đều có thể gây cản trở đường thở kéo dài và khiến việc điều trị thông thường không mang lại hiệu quả.

3.5 Lạm dụng thuốc xịt mũi co mạch

Thuốc xịt/nhỏ mũi co mạch như oxymetazoline, xylometazoline hoặc naphazoline có thể giúp giảm nghẹt mũi nhanh trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, dùng liên tục quá 3 ngày hoặc lạm dụng có thể gây nghẹt mũi hồi ứng/viêm mũi do thuốc, khiến người bệnh càng phụ thuộc vào thuốc và nghẹt mũi kéo dài hơn. Người đang dùng thuốc xịt thông mũi nhiều ngày liên tục nên hỏi ý kiến bác sĩ/dược sĩ để được hướng dẫn giảm và thay thế phù hợp.

Lạm dụng thuốc xịt có thể khiến mũi bị nghẹt hơn

3.5 Thay đổi nội tiết hoặc tác dụng phụ thuốc

Một số người có thể nghẹt mũi kéo dài trong thai kỳ hoặc khi dùng một số thuốc nhất định. Nếu nghẹt mũi xuất hiện sau khi bắt đầu thuốc mới hoặc xảy ra trong thai kỳ, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn phù hợp.

4. Phân biệt đặc điểm nghẹt mũi ở một số bệnh lý hô hấp

5. Làm gì khi bị nghẹt mũi kéo dài?

Tùy theo nguyên nhân gây bệnh, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ cải thiện triệu chứng dưới đây.

5.1 Uống đủ nước

Nước giúp làm loãng dịch nhầy trong mũi, từ đó hỗ trợ quá trình dẫn lưu dịch và hỗ trợ giảm cảm giác tắc nghẽn.

5.2 Giữ độ ẩm không khí phù hợp

Không khí quá khô có thể khiến niêm mạc mũi khô rát và dễ kích ứng. Có thể dùng máy tạo ẩm khi cần, nhưng cần vệ sinh thiết bị định kỳ và tránh để phòng quá ẩm vì nấm mốc, mạt bụi có thể phát triển mạnh, làm triệu chứng dị ứng nặng hơn.

5.3 Hạn chế tiếp xúc với tác nhân kích ứng

Người bệnh nên tránh tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi bẩn, hóa chất có mùi mạnh, phấn hoa hoặc lông động vật nếu có cơ địa dị ứng.

5.4 Điều trị theo chỉ định của bác sĩ

Trong trường hợp nghẹt mũi do viêm xoang, viêm mũi dị ứng hoặc các bệnh lý khác, người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ để kiểm soát nguyên nhân hoặc yếu tố góp phần gây triệu chứng.

5.5 Vệ sinh mũi đúng cách

Rửa mũi bằng nước muối sinh lý giúp làm sạch dịch nhầy, bụi bẩn và hỗ trợ giảm kích ứng niêm mạc mũi. Nên thực hiện đều đặn mỗi ngày, đặc biệt sau khi tiếp xúc với môi trường nhiều khói bụi.

Lưu ý để đảm bảo an toàn, nên sử dụng nước muối sinh lý phù hợp, dụng cụ rửa mũi sạch và thao tác đúng cách, tránh thực hiện quá mạnh. Không dùng chung dụng cụ với người khác nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn. Nếu sau khi rửa mũi xuất hiện đau tai, chảy máu, kích ứng kéo dài hoặc các triệu chứng nặng lên, cần ngừng thực hiện và đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Vệ sinh mũi đúng cách giúp hỗ trợ làm sạch dịch tiết, bụi bẩn và dị nguyên trong khoang mũi

6. Khi nào cần khám bác sĩ?

Mặc dù nghẹt mũi thường không quá nguy hiểm, nhưng người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa Tai Mũi Họng nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Nghẹt mũi kéo dài trên 10 ngày không cải thiện.
• Nghẹt mũi tái phát nhiều lần trong năm.
• Đau nhức vùng mặt hoặc vùng xoang kéo dài.
• Dịch mũi đặc, đổi màu hoặc có mùi hôi kéo dài, đặc biệt khi kèm sốt, đau mặt hoặc triệu chứng nặng lên sau khi đã đỡ.
• Giảm hoặc mất khứu giác.
• Chảy máu mũi bất thường.
• Cần đi khám/cấp cứu sớm nếu có sưng đỏ quanh mắt, đau mắt, nhìn mờ hoặc nhìn đôi, đau đầu dữ dội, cứng cổ, lú lẫn, sốt cao, khó thở nặng hoặc tím tái.
• Khó thở nghiêm trọng hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ.
• Người bệnh nên đi khám sớm nếu triệu chứng nặng lên sau khi đã đỡ, sốt kéo dài trên 3-4 ngày, nghẹt mũi một bên dai dẳng, hoặc trẻ nhỏ có chảy dịch mũi hôi một bên/lẫn máu.

Việc thăm khám sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp, giúp lựa chọn hướng xử trí phù hợp và hạn chế bệnh kéo dài.

Nghẹt mũi kéo dài có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như viêm mũi dị ứng, viêm xoang, polyp mũi, lệch vách ngăn, viêm mũi không dị ứng hoặc lạm dụng thuốc xịt co mạch. Nếu triệu chứng kéo dài, tái phát nhiều lần, nghẹt một bên dai dẳng, giảm ngửi, đau mặt, sốt hoặc ảnh hưởng giấc ngủ, người bệnh nên thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được chẩn đoán chính xác.

Nếu cần thêm thông tin về chăm sóc mũi xoang hoặc sử dụng sản phẩm hỗ trợ, có thể liên hệ hotline miễn cước 1800 234 558 để được dược sĩ chuyên môn hỗ trợ. Thông tin trong bài chỉ có giá trị tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng kháng sinh, thuốc giảm đau/chống viêm kéo dài, thuốc xịt/nhỏ mũi co mạch hoặc thuốc dị ứng khi chưa có hướng dẫn phù hợp từ nhân viên y tế.

7. Tài liệu tham khảo

7.1 Cleveland Clinic – Rhinitis Medicamentosa

7.2 CDC – How to Safely Rinse Sinuses

7.3 FDA – Is Rinsing Your Sinuses With Neti Pots Safe?

7.4 CDC – Sinus Infection Basics

7.5 Cleveland Clinic – Nasal Congestion