Nghẹt mũi 1 bên khi nằm ngủ do đâu? Nguyên nhân và cách khắc phục

Bạn có thường xuyên cảm thấy khó thở qua một bên mũi mỗi khi nằm xuống, đặc biệt vào ban đêm? Nghẹt mũi 1 bên khi nằm ngủ do đâu là câu hỏi đang được rất nhiều người gặp tình trạng này quan tâm hiện nay. Cùng tìm hiểu ngay bài viết sau để xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp bạn lựa chọn cách cải thiện phù hợp và biết khi nào cần thăm khám.

1. Nghẹt mũi 1 bên khi nằm ngủ do đâu?

Nghẹt mũi một bên khi ngủ là tình trạng luồng không khí đi qua một bên mũi bị hạn chế, khiến người bệnh cảm thấy khó thở, phải đổi tư thế hoặc thở bằng miệng. Hiện tượng này đôi khi chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn, nhưng cũng có thể kéo dài nếu liên quan đến bệnh lý tai mũi họng. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

1.1 Chu kỳ mũi sinh lý tự nhiên

Mũi có một cơ chế sinh lý gọi là chu kỳ mũi. Theo đó, các cuốn mũi ở hai bên có thể luân phiên sung huyết và giảm sung huyết, khiến một bên mũi thông thoáng hơn trong khi bên còn lại có cảm giác nghẹt hơn.

Chu kỳ này diễn ra tự nhiên và thường không gây khó chịu rõ rệt. Tuy nhiên, khi nằm ngủ, đặc biệt nếu có thêm tình trạng viêm mũi hoặc niêm mạc nhạy cảm, sự thay đổi lưu lượng máu tại niêm mạc có thể khiến cảm giác nghẹt mũi trở nên rõ hơn.

Nếu tình trạng nghẹt thay đổi bên theo thời gian và giảm khi thức dậy, vận động, đây có thể là một biểu hiện sinh lý. Dù vậy, không nên tự kết luận nguyên nhân chỉ dựa vào dấu hiệu này.

1.2 Tư thế nằm nghiêng khi ngủ

Nằm nghiêng có thể làm thay đổi mức độ sung huyết ở niêm mạc mũi. Người nằm nghiêng thường cảm thấy bên mũi hướng xuống dưới bị nghẹt hơn do ảnh hưởng của tư thế và lưu lượng máu tại vùng mũi.

Ví dụ, khi nằm nghiêng bên phải, bạn có thể cảm thấy lỗ mũi phải khó thông thoáng hơn. Khi đổi sang tư thế khác, cảm giác nghẹt có thể giảm hoặc chuyển sang bên còn lại.

Hiện tượng này thường rõ hơn ở người có cơ địa dị ứng, niêm mạc mũi dễ phù nề hoặc đang bị cảm lạnh. Nếu nghẹt mũi chỉ xuất hiện khi nằm và giảm sau khi thức dậy, tư thế ngủ có thể là một yếu tố góp phần.

1.3 Viêm mũi dị ứng

Viêm mũi dị ứng xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng với các tác nhân như bụi nhà, mạt bụi, phấn hoa hoặc lông động vật. Niêm mạc mũi bị kích thích, sưng nề và tăng tiết dịch, gây nghẹt mũi.

Triệu chứng thường dễ nhận thấy khi tiếp xúc với dị nguyên trong phòng ngủ hoặc khi thời tiết thay đổi. Người bệnh có thể gặp thêm các biểu hiện:

• Hắt hơi liên tục, đặc biệt vào buổi sáng.
• Ngứa mũi, ngứa mắt hoặc chảy nước mắt.
• Chảy nước mũi trong.
• Nghẹt mũi tăng khi nằm xuống hoặc vào ban đêm.

Nếu tình trạng lặp lại thường xuyên, cần xem xét yếu tố dị ứng và môi trường ngủ thay vì chỉ tập trung thay đổi tư thế.

1.4 Viêm mũi, viêm xoang

Khi niêm mạc mũi hoặc xoang bị viêm, mô bên trong có thể sưng lên và làm hẹp đường lưu thông không khí. Dịch tiết tăng cũng khiến mũi có cảm giác nặng, bí hoặc khó thông thoáng.

Người bị viêm mũi hoặc viêm xoang có thể cảm thấy nghẹt mũi rõ hơn khi nằm xuống. Tùy nguyên nhân, triệu chứng đi kèm có thể bao gồm chảy nước mũi, giảm khứu giác, đau hoặc căng tức vùng mặt và dịch mũi chảy xuống họng.

Không phải mọi trường hợp nghẹt mũi đều do vi khuẩn. Viêm mũi và viêm xoang có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, vì vậy không nên tự ý dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định.

1.5 Vẹo vách ngăn mũi 

Vách ngăn mũi là cấu trúc gồm sụn và xương nằm giữa, phân chia khoang mũi thành hai bên. Khi vách ngăn lệch, một bên đường thở có thể hẹp hơn, khiến luồng không khí lưu thông kém.

Người bị vẹo vách ngăn mũi thường có biểu hiện nghẹt một bên kéo dài hoặc cảm thấy một bên mũi khó thở hơn bên kia. Khi bị cảm lạnh, dị ứng hoặc nằm ngủ, triệu chứng có thể tăng lên do niêm mạc tiếp tục sưng nề.

Nếu nghẹt mũi cố định ở một bên, thường xuyên ảnh hưởng đến giấc ngủ hoặc không cải thiện bằng các biện pháp chăm sóc thông thường, bạn nên khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được kiểm tra cấu trúc mũi.

1.6 Polyp mũi hoặc các bất thường khác

Polyp mũi là những khối mô mềm hình thành trên niêm mạc mũi hoặc xoang, có thể làm hẹp đường thở khi phát triển đủ lớn. Ngoài ra, chấn thương mũi, bất thường van mũi hoặc dị vật cũng có thể gây tắc nghẽn. Nghẹt cố định một bên, đặc biệt kèm chảy máu, dịch hôi/lẫn máu hoặc đau/sưng vùng mặt, cần được khám Tai Mũi Họng sớm.

Polyp thường liên quan đến tình trạng viêm mạn tính và có thể gây nghẹt mũi kéo dài, giảm khứu giác hoặc chảy dịch mũi. Nghẹt mũi một bên dai dẳng, đặc biệt khi kèm chảy máu mũi hoặc đau mặt bất thường, cần được thăm khám để tìm nguyên nhân.

Nghẹt mũi 1 bên khi nằm ngủ do đâu?

2. Nghẹt mũi 1 bên khi nằm ngủ có nguy hiểm không?

Nghẹt mũi một bên không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Nếu chỉ xảy ra thoáng qua do chu kỳ mũi sinh lý hoặc tư thế nằm, tình trạng này có thể cải thiện khi đổi tư thế hoặc thức dậy.

Tuy nhiên, nghẹt mũi kéo dài có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và là dấu hiệu của bệnh lý cần được điều trị.

2.1 Ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ

Khi một bên mũi bị tắc nghẽn, việc hít thở có thể trở nên khó khăn hơn, khiến bạn phải thay đổi tư thế nhiều lần hoặc tỉnh giấc giữa đêm.

Nếu tình trạng diễn ra thường xuyên, bạn có thể ngủ không sâu, cảm thấy mệt mỏi, thiếu tỉnh táo hoặc khó tập trung vào ban ngày. Những ảnh hưởng này có thể rõ hơn ở người vốn mắc viêm mũi dị ứng, viêm xoang hoặc có bất thường cấu trúc mũi.

2.2 Tác hại của việc thở bằng miệng khi ngủ

Khi đường thở qua mũi không thông thoáng, cơ thể có xu hướng chuyển sang thở bằng miệng để duy trì luồng khí. Nếu kéo dài, thói quen này có thể gây ra một số bất tiện như:

• Khô miệng, khô họng khi thức dậy.
• Hơi thở có mùi do tình trạng khô miệng.
• Kích ứng họng hoặc cảm giác khó chịu vào buổi sáng.
• Giấc ngủ bị gián đoạn nếu nghẹt mũi đi kèm các vấn đề hô hấp khác.

Thở bằng miệng không phải lúc nào cũng gây biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu thường xuyên phải thở bằng miệng khi ngủ, bạn nên tìm hiểu nguyên nhân gây tắc nghẽn mũi thay vì chỉ tìm cách che lấp triệu chứng.

2.3 Nghẹt mũi và nguy cơ rối loạn hô hấp khi ngủ 

Nghẹt mũi có thể làm việc hô hấp khi ngủ trở nên khó khăn và góp phần ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Tuy nhiên, ngưng thở khi ngủ không đơn thuần là tình trạng nghẹt mũi. Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn thường xảy ra khi đường thở phía sau họng bị hẹp hoặc đóng lại trong lúc ngủ, khiến nhịp thở ngừng và bắt đầu lặp đi lặp lại.

Bạn nên lưu ý nếu có những dấu hiệu như:

• Ngáy to, kéo dài.
• Người ngủ cùng nhận thấy bạn ngừng thở từng lúc.
• Thức giấc vì cảm giác nghẹt thở hoặc thở hổn hển.
• Đau đầu buổi sáng, buồn ngủ nhiều vào ban ngày.

Nếu xuất hiện những biểu hiện trên, hãy trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ rối loạn hô hấp khi ngủ.

Nghẹt mũi 1 bên khi nằm ngủ có nguy hiểm không?

3. Cách điều chỉnh tư thế ngủ có thể hỗ trợ giảm nghẹt mũi

Điều chỉnh tư thế ngủ có thể giúp giảm cảm giác nghẹt mũi ở một số người, đặc biệt khi triệu chứng liên quan đến tư thế nằm hoặc tình trạng sung huyết niêm mạc.

3.1 Nằm nghiêng về phía mũi thông thoáng hơn

Nếu một bên mũi đang bị nghẹt rõ rệt, bạn có thể thử nằm nghiêng sao cho bên mũi bị nghẹt hướng lên trên. Một số người cảm thấy dễ thở hơn khi áp dụng cách này do ảnh hưởng của tư thế đến mức độ sung huyết trong mũi.

Ví dụ, nếu lỗ mũi phải bị nghẹt, hãy thử nằm nghiêng bên trái để lỗ mũi phải hướng lên trên. Tuy nhiên, hiệu quả có thể khác nhau giữa từng người. Không cần cố giữ một tư thế nếu cảm thấy đau cổ, khó chịu hoặc khó thở hơn. Nếu nghẹt mũi không cải thiện khi đổi tư thế, hãy xem xét những nguyên nhân khác.

3.2 Kê cao đầu và phần thân trên vừa phải

Kê cao đầu và phần thân trên ở người lớn một cách thoải mái có thể giúp một số người giảm cảm giác nghẹt mũi khi nằm. Bạn có thể sử dụng gối có độ nâng phù hợp hoặc gối hình nêm để duy trì tư thế ổn định.

Tránh chồng quá nhiều gối khiến cổ bị gập hoặc gây đau mỏi. Mục tiêu là tạo tư thế nằm dễ chịu, không làm cản trở hô hấp và giúp duy trì giấc ngủ tốt hơn.

3.3 Duy trì tư thế ngủ phù hợp

Không có một tư thế ngủ duy nhất phù hợp với tất cả mọi người bị nghẹt mũi. Bạn có thể thử thay đổi tư thế nằm nghiêng hoặc nằm ngửa với phần thân trên được nâng nhẹ, sau đó theo dõi cách cơ thể phản ứng.

Nếu nghẹt mũi thường xuyên tăng lên ở một tư thế cụ thể, hãy ghi nhận thời điểm và bên mũi bị nghẹt. Thông tin này có thể giúp bác sĩ đánh giá nguyên nhân khi cần thăm khám.

Duy trì tư thế ngủ phù hợp giúp giảm nghẹt mũi

4. Các biện pháp hỗ trợ giảm khó chịu do nghẹt mũi tại nhà

Ngoài việc thay đổi tư thế ngủ, một số biện pháp chăm sóc tại nhà có thể giúp làm sạch dịch tiết, giảm kích ứng và hỗ trợ mũi thông thoáng hơn trước khi đi ngủ.

4.1 Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý

Dung dịch nước muối sinh lý có thể giúp làm sạch dịch nhầy, bụi bẩn và một phần tác nhân gây kích ứng trong khoang mũi. Bạn có thể sử dụng sản phẩm phù hợp theo hướng dẫn trên bao bì, đặc biệt khi có biểu hiện chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi do dịch tiết.

Nếu sử dụng bình rửa mũi, cần dùng nước vô trùng, nước cất hoặc nước đã đun sôi để nguội theo hướng dẫn chuyên môn; không dùng trực tiếp nước máy chưa xử lý. Dụng cụ cần được vệ sinh và để khô sau khi sử dụng.

Không cố rửa mũi với áp lực mạnh khi đường mũi tắc hoàn toàn hoặc gây đau. Nếu có bệnh lý tai mũi họng đặc biệt, hãy hỏi nhân viên y tế trước khi thực hiện. Ngừng thao tác nếu đau, chảy máu, ù/đau tai hoặc khó chịu tăng và trao đổi với nhân viên y tế nếu triệu chứng kéo dài.

4.2 Làm sạch phòng ngủ, hạn chế tác nhân gây dị ứng

Bụi nhà, mạt bụi và lông động vật có thể góp phần làm triệu chứng viêm mũi dị ứng nặng hơn vào ban đêm. Bạn nên:

• Giặt vỏ gối, ga giường định kỳ.
• Hạn chế để thú cưng lên giường nếu nhạy cảm với lông hoặc vảy da động vật.
• Vệ sinh phòng ngủ, hút bụi và hạn chế tích tụ bụi trên rèm, thảm.
• Tránh khói thuốc, nước hoa hoặc mùi hóa chất gây kích ứng.
• Tắm và thay quần áo sau khi trở về từ môi trường có nhiều bụi hoặc phấn hoa.

Nếu nghi ngờ dị ứng, việc xác định và hạn chế đúng tác nhân gây dị ứng thường hữu ích hơn chỉ vệ sinh mũi khi triệu chứng xuất hiện.

4.3 Duy trì độ ẩm phù hợp trong phòng

Không khí quá khô có thể làm niêm mạc mũi khó chịu và khiến dịch tiết trở nên đặc hơn. Bạn có thể duy trì độ ẩm phòng ở mức dễ chịu, vệ sinh máy tạo ẩm đúng hướng dẫn nếu sử dụng và tránh để phòng quá ẩm gây nấm mốc.

Bên cạnh đó, nên tránh để luồng điều hòa thổi trực tiếp vào mặt và hạn chế môi trường có khói bụi. Nếu không khí trong phòng đã đủ ẩm, không nhất thiết phải dùng thêm máy tạo ẩm.

4.4 Uống đủ nước và tránh các yếu tố kích thích

Uống đủ nước trong ngày giúp duy trì độ ẩm của cơ thể và hỗ trợ dịch tiết không quá đặc. Tuy nhiên, uống nhiều nước hơn mức cần thiết không phải là cách điều trị trực tiếp tình trạng nghẹt mũi.

Bạn cũng nên hạn chế tiếp xúc với khói thuốc, bụi bẩn và những mùi hương khiến mũi bị kích thích. Nếu có tiền sử dị ứng, hãy chú ý đến các yếu tố khiến triệu chứng tăng lên vào ban đêm.

4.5 Thận trọng khi sử dụng thuốc xịt mũi

Một số thuốc xịt mũi có thể giúp giảm nghẹt, nhưng lựa chọn thuốc phụ thuộc vào nguyên nhân. Thuốc xịt co mạch chỉ nên dùng trong thời gian ngắn theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ, bởi sử dụng kéo dài có thể gây nghẹt mũi hồi ứng.

Corticosteroid xịt mũi được sử dụng trong một số bệnh lý viêm mũi theo chỉ định phù hợp, điển hình như viêm mũi dị ứng.

Không tự ý phối hợp nhiều loại thuốc hoặc dùng thuốc kéo dài khi chưa được hướng dẫn. Nếu thường xuyên nghẹt mũi khi ngủ, nên tìm nguyên nhân để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý giúp mũi thông thoáng

5. Khi nào cần đi khám vì nghẹt mũi 1 bên khi nằm ngủ?

Bạn nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng nếu nghẹt mũi một bên kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến giấc ngủ và sinh hoạt. Đặc biệt, cần sớm được đánh giá khi xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Nghẹt cố định một bên, không cải thiện hoặc ngày càng nặng.
• Chảy máu mũi tái diễn hoặc dịch mũi lẫn máu.
• Đau hoặc sưng vùng mặt một bên.
• Giảm khứu giác kéo dài hoặc có dịch mũi bất thường.
• Nghẹt mũi kèm sốt cao, đau đầu dữ dội hoặc tình trạng toàn thân xấu đi.
• Ngáy to, có cơn ngừng thở khi ngủ hoặc buồn ngủ quá mức vào ban ngày.
• Dịch mũi hôi hoặc chảy một bên kéo dài, nhất là khi kèm máu hoặc đau vùng mặt.

Nếu khó thở nghiêm trọng, sưng quanh mắt kèm thay đổi thị lực hoặc có dấu hiệu thần kinh bất thường, cần tìm kiếm trợ giúp y tế khẩn cấp.

Khi thăm khám, bác sĩ có thể hỏi về thời gian xuất hiện triệu chứng, yếu tố làm nghẹt mũi nặng hơn và các biểu hiện đi kèm. Tùy trường hợp, bác sĩ sẽ kiểm tra khoang mũi hoặc nội soi để đánh giá tình trạng viêm, vẹo vách ngăn, polyp hay những bất thường khác.

Không nên chủ quan với nghẹt mũi một bên kéo dài, nhưng cũng không cần quá lo lắng nếu triệu chứng chỉ xuất hiện thoáng qua và không có dấu hiệu cảnh báo.

Khi nào cần đi khám vì nghẹt mũi 1 bên khi nằm ngủ?

6. Câu hỏi thường gặp về tình trạng nghẹt mũi 1 bên khi ngủ

6.1 Vì sao nằm nghiêng lại bị nghẹt một bên mũi?

Nằm nghiêng có thể làm thay đổi lưu lượng máu và mức độ sung huyết của niêm mạc mũi, khiến bên mũi hướng xuống dưới có cảm giác nghẹt hơn. Chu kỳ mũi sinh lý, viêm mũi dị ứng hoặc cảm lạnh cũng có thể khiến hiện tượng này rõ rệt hơn.

6.2 Nghẹt mũi một bên khi ngủ có tự khỏi không?

Nếu nguyên nhân là chu kỳ mũi sinh lý hoặc tư thế ngủ, triệu chứng có thể giảm khi đổi tư thế hoặc thức dậy. Nếu nghẹt mũi do dị ứng, viêm xoang hoặc vẹo vách ngăn, tình trạng có thể kéo dài và cần được xử lý theo nguyên nhân.

6.3 Làm thế nào để thông mũi trước khi đi ngủ?

Bạn có thể vệ sinh mũi bằng dung dịch nước muối phù hợp, làm sạch phòng ngủ, hạn chế tác nhân gây dị ứng và thử kê cao phần thân trên vừa phải. Nếu thường xuyên phải dùng thuốc xịt mũi hoặc triệu chứng không cải thiện, nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế.

Nghẹt mũi một bên khi ngủ có tự khỏi không?

Nghẹt mũi 1 bên khi nằm ngủ do đâu phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ chu kỳ mũi sinh lý và tư thế ngủ đến viêm mũi dị ứng, viêm xoang hoặc bất thường cấu trúc như vẹo vách ngăn. Thay đổi tư thế, vệ sinh mũi đúng cách và hạn chế tác nhân gây kích ứng có thể giúp cải thiện triệu chứng ở một số người. Nếu cần thêm thông tin về chăm sóc mũi xoang hoặc tình trạng nghẹt mũi khi ngủ, bạn có thể liên hệ hotline miễn cước 1800 234 558 để được dược sĩ chuyên môn hỗ trợ. Thông tin trong bài chỉ có giá trị tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ.

7.Tài liệu tham khảo

7.1 Cleveland Clinic. Nasal Congestion
7.2 Mayo Clinic. Chronic sinusitis: More than a stuffy nose
7.3 Medlineplus. Obstructive sleep apnea – adults
7.4 Fda.gov Always Tired? You May Have Sleep Apnea