Nghẹt mũi khi ngủ do viêm xoang làm sao để cải thiện hiệu quả?
Nghẹt mũi khi ngủ do viêm xoang nếu để xảy ra kéo dài và không được chăm sóc kịp thời có thể làm gián đoạn giấc ngủ, gây mệt mỏi ban ngày… Vậy làm sao để cải thiện tình trạng này hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu ngay bài viết sau.
1. Nguyên nhân khiến viêm xoang hay bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ
Xoang là các hốc rỗng chứa đầy không khí nằm bên trong hộp sọ, nằm ở vùng trán, quanh mũi, hai bên má và khu vực quanh mắt. Chúng có chức năng tiết ra dịch nhầy nhằm giữ ẩm, bảo vệ và hỗ trợ làm sạch các hốc mũi.
Khi bị viêm xoang, niêm mạc lót bên trong các hốc xoang bị kích ứng, dẫn đến sưng viêm và phù nề, khiến đường thoát dịch bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn. Lúc này, dịch nhầy không thể lưu thông ra ngoài mà tích tụ lại bên trong, làm phù nề niêm mạc và cản trở dẫn lưu dịch xoang. Hệ quả là người bệnh dễ rơi vào tình trạng nghẹt mũi, nhất là khi nằm ngủ, gây cảm giác khó thở và khó chịu rõ rệt.
Ở giai đoạn đầu của viêm xoang, người bệnh thường gặp tình trạng nghẹt mũi khó chịu, kèm theo đau đầu, cảm giác nặng vùng trán và mặt, cơ thể mệt mỏi. Nếu không được chăm sóc đúng cách hoặc can thiệp kịp thời, bệnh có thể tiến triển nặng và tiềm ẩn nguy cơ gây ra các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng lan rộng, áp xe sau hốc mắt hay thậm chí ảnh hưởng đến não.

Dịch nhầy ứ đọng gây tắc nghẽn dẫn đến nghẹt mũi khi ngủ
2. Viêm xoang gây nghẹt mũi về đêm phải làm sao?
Tình trạng ngạt mũi do viêm xoang vào ban đêm không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng giấc ngủ, đặc biệt khi tình trạng này xảy ra kéo dài có thể dẫn đến nhiều hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng khác. Để khắc phục tình trạng này, bạn có thể áp dụng ngay một số cách đơn giản sau:
2.1 Gối đầu cao khi ngủ
Việc kê cao gối đầu khi ngủ giúp dịch nhầy trong mũi dễ dàng được thoát ra hơn, hạn chế ứ đọng đồng thời việc kê cao đầu còn có thể hỗ trợ dẫn lưu dịch, giảm cảm giác ứ nghẹt và chảy dịch mũi sau. Tuy nhiên, đối với những người gặp vấn đề về đốt sống cổ hay người cao bị huyết áp thì không nên nằm gối quá cao.

Kê gối cao đầu khi ngủ giúp giảm tình trạng ngạt mũi
2.2 Uống nhiều nước ấm hỗ trợ giảm nghẹt mũi
Khi chất nhầy trong xoang mũi trở nên quá đặc, chúng có thể bám dính vào niêm mạc mũi, làm tình trạng ứ tắc trở nên trầm trọng hơn. Việc bổ sung đủ nước ấm giúp duy trì độ ẩm của niêm mạc, hạn chế hiện tượng niêm mạc bị khô.
Đồng thời, uống nước còn góp phần làm dịch nhầy bớt đặc hơn, hỗ trợ quá trình dẫn lưu chất nhầy ra khỏi xoang, từ đó góp phần giảm tình trạng ngạt mũi.
2.3 Hạn chế tiếp xúc với tác nhân kích ứng
Việc thường xuyên tiếp xúc với lông thú cưng, bụi bẩn và các yếu tố kích thích khác có thể khởi phát phản ứng dị ứng, gây ngạt mũi, đặc biệt rõ rệt khi nằm ngủ.
2.4 Rửa mũi bằng nước muối sinh lý
Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý có tác dụng làm loãng dịch nhầy đặc, đồng thời giúp loại bỏ các yếu tố gây bít tắc như bụi bẩn, phấn hoa và lượng dịch tiết dư thừa.
Ngoài ra, việc rửa mũi bằng nước muối sinh lý còn giúp duy trì độ ẩm cho niêm mạc mũi, ngăn ngừa khô rát và góp phần giảm tình trạng sưng viêm.
Việc rửa mũi bằng nước muối sinh lý đóng chai hoặc nếu tự pha phải dùng nước đã đun sôi để nguội và pha đúng tỷ lệ theo hướng dẫn, bạn có thể thực hiện nhanh chóng và đơn giản với 3 bước cơ bản dưới đây.
- Bước 1: Chuẩn bị
Bạn nên chuẩn bị đầy đủ bộ dụng cụ rửa mũi chuyên dụng và đảm bảo chúng đã được làm sạch, sẵn sàng để sử dụng.
- Bước 2: Chuẩn bị tư thế
Bạn cúi nhẹ người về phía bồn rửa, giữ cho mặt hướng xuống bên dưới. Nghiêng đầu sang một bên, rồi đặt đầu vòi của bình rửa mũi vào lỗ mũi phía trên một cách nhẹ nhàng, tạo độ kín vừa đủ để dung dịch không bị rò rỉ.
Lưu ý: không đưa vòi chạm vào phần vách ngăn hay ấn quá sâu vào bên trong mũi để tránh gây khó chịu.
- Bước 3: Rửa mũi
Giữ nhịp thở qua miệng, từ từ nâng bình để dung dịch đi vào lỗ mũi phía trên, sau đó chảy ra ở bên còn lại, cuốn theo bụi bẩn và dịch nhầy.
Khi đã dùng hết lượng nước trong bình, bạn thở nhẹ qua cả hai bên mũi để đẩy phần dung dịch còn sót lại ra ngoài, rồi xì mũi bằng khăn giấy cho sạch. Thực hiện tương tự với bên mũi còn lại để hoàn tất.
Lưu ý: Khi sử dụng dung dịch rửa mũi, nên ưu tiên nước muối sinh lý đóng chai, nước cất hoặc nước đã được đun sôi để nguội nhằm đảm bảo an toàn. Sau mỗi lần sử dụng, cần vệ sinh sạch sẽ bình rửa để tránh nhiễm khuẩn và tuyệt đối không dùng chung dụng cụ với người khác.

Dùng nước muối sinh lý vệ sinh mũi giúp giảm tình trạng ngạt mũi
2.5 Massage vùng xoang
Đây là một giải pháp chăm sóc đơn giản giúp tăng cường tuần hoàn máu tại chỗ, qua đó có thể giúp thư giãn, giảm cảm giác căng tức vùng mặt và thúc đẩy quá trình dẫn lưu dịch ra ngoài. Lưu ý, phương pháp này chỉ nên xem là biện pháp hỗ trợ tạo cảm giác dễ chịu, không thay thế điều trị y khoa khi triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên.
2.6 Sử dụng máy tạo độ ẩm
Dùng máy tạo độ ẩm là một biện pháp hỗ trợ hữu ích trong việc giảm tình trạng ngạt mũi. Không khí khô khiến chất nhầy ở niêm mạc mũi bị đặc hơn, từ đó làm cản trở luồng không khí lưu thông. Việc dùng thiết bị tạo ẩm không khí giúp bổ sung hơi nước, duy trì độ ẩm vừa phải.
Khi áp dụng phương pháp này, bạn nên làm sạch máy tạo độ ẩm thường xuyên để hạn chế vi khuẩn và nấm phát triển. Đồng thời, cần kiểm soát độ ẩm trong phòng ở mức phù hợp, tránh duy trì quá cao trong thời gian dài vì có thể tạo điều kiện cho nấm mốc sinh sôi phát triển, ảnh hưởng đến đường hô hấp.
2.7 Uống thuốc
Những trường hợp ngạt mũi khi ngủ không được cải thiện nhờ các cách chăm sóc tại nhà, người bệnh nên thăm khám bác sĩ để được đánh giá và chỉ định điều trị phù hợp. Tùy theo mức độ triệu chứng, bác sĩ có thể xem xét dùng thuốc phù hợp giúp giảm ngạt mũi, từ đó làm giảm tình trạng niêm mạc mũi bị xung huyết.
Trước khi dùng thuốc bạn nên trao đổi với bác sĩ/dược sĩ, đặc biệt người bệnh có bệnh nền. Việc dùng thuốc này cần tuân thủ đúng hướng dẫn chuyên môn, hạn chế tự ý dùng hoặc sử dụng quá mức nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh tác dụng không mong muốn.
3. Mẹo trị nghẹt mũi khi ngủ trong dân gian
Ngoài những biện pháp trên để giúp giảm tình trạng mũi bị ngạt, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp đơn giản sau:
3.1 Uống nước gừng ấm
Gừng thường dùng như thức uống ấm hỗ trợ làm dịu, và làm thông thoáng mũi xoang bằng cách sử dụng vô cùng đơn giản như sau:
– Rửa sạch gừng tươi, cạo vỏ, sau đó thái lát mỏng và cho vào cốc nước nóng.
– Ngâm khoảng 15 phút đến khi nước chuyển sang màu vàng nhạt của gừng.
– Cho 2 thìa mật ong, khuấy đều rồi dùng khi còn ấm.
Khi áp dụng mẹo giảm nghẹt mũi lúc ngủ bằng gừng và mật ong, cần lưu ý không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi do tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc botulinum.

Uống nước gừng giúp giảm sưng viêm niêm mạc mũi
3.2 Xông hơi mũi
Xông hơi là một biện pháp dân gian có thể hỗ trợ giảm ngạt mũi khi ngủ. Để áp dụng cách này bạn chỉ cần chuẩn bị một chậu nước nóng, nhỏ thêm vài giọt tinh dầu như sả hoặc oải hương, rồi dùng khăn phủ kín đầu để xông và hít hơi nước. Cần giữ khoảng cách phù hợp với nguồn nhiệt để tránh gây bỏng.
Thực hiện đều đặn khoảng 2-3 lần mỗi tuần, phương pháp này có thể mang lại cảm giác dễ chịu trong thời gian ngắn và giúp làm ẩm niêm mạc mũi. Phương pháp này có thể mang lại cảm giác dễ chịu trong thời gian ngắn và giúp làm ẩm niêm mạc mũi, tuy nhiên không nên lạm dụng và cũng không thể thay thế các biện pháp điều trị khi triệu chứng kéo dài, không nên áp dụng phương pháp này với trẻ nhỏ.
3.3 Sử dụng tỏi để hỗ trợ giảm tình trạng nghẹt mũi
Tỏi là nguyên liệu quen thuộc trong các bài thuốc dân gian, tuy nhiên hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả trong việc điều trị nghẹt mũi do viêm xoang.
Theo y học cổ truyền, tỏi có vị cay, tính ấm và hơi độc, có thể hỗ trợ cải thiện cảm giác ngạt mũi ở một số trường hợp. Nếu muốn áp dụng, bạn có thể thử cách đơn giản như giã nhuyễn khoảng 2 tép tỏi tươi, trộn cùng 2 thìa mật ong và dùng trực tiếp như một biện pháp hỗ trợ.
Những người mắc bệnh lý dạ dày, đang sử dụng thuốc chống đông hoặc aspirin, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ cần thận trọng, không nên tự ý dùng tỏi sống để cải thiện triệu chứng. Trường hợp công thức có sử dụng mật ong thì không nên sử dụng cho trẻ dưới 1 tuổi.
4. Thuốc hỗ trợ giảm nghẹt mũi tại nhà
Bên cạnh việc áp dụng các phương pháp chăm sóc tại nhà, tùy thuộc vào nguyên nhân hình thành bệnh, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh dùng một số loại thuốc để điều trị ngạt mũi dưới đây:
- Thuốc kháng histamin
Thuốc kháng histamin được chia thành hai nhóm là thế hệ 1 và thế hệ 2. Trong đó, các thuốc thuộc thế hệ 1 như chlorpheniramine có thể gây buồn ngủ, khô miệng, làm đặc dịch tiết, nhìn không rõ hoặc khó tiểu.
Khi sử dụng cần thận trọng, đặc biệt với người bị tăng huyết áp nặng, glôcôm, phì đại tuyến tiền liệt hoặc những người thường xuyên lái xe, vận hành máy móc.
- Thuốc thông mũi đường uống và dạng xịt
Việc dùng thuốc xịt thông mũi kéo dài có thể gây sung huyết bật lại, vì vậy cần hạn chế sử dụng trong thời gian dài. Đặc biệt, các loại xịt mũi có chứa hoạt chất co mạch như Oxymetazoline chỉ nên dùng tối đa trong 3 ngày.
Tự ý dùng thuốc điều trị ngạt mũi khi chưa có chỉ định của bác sĩ có thể làm phát sinh các phản ứng bất lợi và ảnh hưởng đến tình trạng mắt. Do đó, người bệnh nên thăm khám và chỉ sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị.
- Một số thuốc điều trị khác
+ Kháng sinh thường được chỉ định khi nghẹt mũi do nhiễm khuẩn.
+ Thuốc giảm đau để giúp giảm đau và hạ sốt khi bị nghẹt mũi khi mắc viêm xoang cấp.

Dùng thuốc tây để điều trị ngạt mũi khi ngủ cần có chỉ định của bác sĩNghẹt mũi khi nào cần đi khám?
5. Nghẹt mũi khi nào cần đi khám?
Bạn cần khám ngay khi mắc các triệu chứng như:
– Tình trạng nghẹt mũi hoặc đau vùng mặt ngày càng nghiêm trọng.
– Sốt kéo dài, triệu chứng nghẹt mũi kéo dài trên 10 ngày không thuyên giảm hoặc trở nặng sau khi đã cải thiện.
– Sưng quanh mắt, nhìn mờ hoặc nhìn đôi, đau đầu dữ dội, cứng cổ, lú lẫn, ở người suy giảm miễn dịch, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh lý nền đều cần đặc biệt chú ý.
– Tình trạng viêm xoang tái phát nhiều lần trong năm.
Nếu cần tìm hiểu thông tin về tình trạng nghẹt mũi khi ngủ do viêm xoang hoặc tư vấn chuyên sâu về sản phẩm chăm sóc xoang, mời độc giả liên hệ theo số hotline miễn cước 1800 234 558 để được Dược sĩ chuyên môn hỗ trợ. Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
6. Tài liệu tham khảo
- Tác giả Smith MA. Sinusitis (2023), Sinus Infection (Sinusitis), my.clevelandclinic.org
- Tác giả Am Fam Physician (2009), Saline Nasal Irrigation for Upper Respiratory Conditions, mc.ncbi.nlm.nih.gov
- Tác giả Int J Gen Med (2010), Pathophysiology of nasal congestion, pmc.ncbi.nlm.nih.gov



